ریاضیدانان دانشگاه كالیفرنیا به همراه تیم پزشكی از هاروارد موفق به ارائه مدل ریاضی‌ با هدف پیش‌بینی شكل‌گیری پلاكت‌های خون شدند.

به این دلیل كه پلاكت‌ها در التیام زخم و همچنین در سكته‌های مغزی و سایر شرایط نقش كلیدی ایفا می‌كنند، درك بهتر از چگونگی تشكیل و رفتار آن‌ها حائز اهمیت است.

«الكس موگیلنر» پروفسور ریاضیات، نوروبیولوژی، فیزیولوژی و رفتار در دانشگاه كالیفرنیا در این زمینه می‌گوید: پلاكت‌ها برای لخته‌شدن خون بسیار مهم‌اند و چگونگی شكل‌گیری آن‌ها همواره یك معما بوده و مطالعه ما نخستین راه حل كمیتی به شمار می‌آید.

وی به همراه «جی شو» یكی دیگر از دانشمندان دانشگاه كالیفرنیا، مدلی ریاضی‌ را از نیروهای درون سلول‌ها كه به پلاكت تبدیل می‌شوند، ارائه داده‌اند. این مدل به طور دقیق اندازه و شكل نهایی پلاكت‌ها را پیش‌بینی می‌كند. تیم مزبور با گروهی از دانشمندان مدرسه پزشكی هاروارد و بیمارستان زنان در بوستون همكاری داشت.

پلاكت‌ها توسط سلول‌های مغز استخوان به نام «مگاكاریوسیت‌ها» ساخته می‌شوند. آن‌ها نخست به عنوان «پیش‌پلاكت»‌های بزرگ و دایره‌ای شكل ظاهر می‌شوند، سپس به شكل پرو ‌پلاكت‌های دمبل شكل در می‌آیند و در نهایت به پلاكت‌هایی به شكل دیسك و با اندازه استاندارد تقسیم می‌شوند.

در درون پیش- و پرو پلاكت‌ها حلقه‌ای از میكرولوله‌ها وجود دارد كه برای راست و عریض كردن سلول‌های در حال تولد فشار اعمال می‌كند. با این حال بر روی این حلقه قشر سختی از پروتئین‌ها وجود دارد كه از انبساط پلاكت‌ها ممانعت می‌كند. با تنظیم میكرولوله‌ها در درون خوشه‌ها، دانشمندان قادر پیش‌بینی درست شكل‌گیری پرو‌پلاكت‌ها به صورت دمبل و همچنین اندازه و شكل پلاكت‌های بالغ شدند.

هر انسان معمولی در هر بار گردش خون دارای تقریباً یك تریلیون پلاكت بوده و روزانه حدود 100 میلیارد پلاكت‌ جدید می‌سازد كه عمر هر كدام از 8آن‌ها تا 10 روز است.

این مطالعه میان‌رشته‌ای با همكاری مستمر مولینگر و تیم محققان هاروارد صورت گرفته و دانشگاه كالیفرنیا را به یكی از مركز مهم در این زمینه تبدیل می‌كند. همچنین موسسه ملی بهداشت و بنیاد ملی علمی حامیان این تحقیق بودند.

نتایج این تحقیق در ژورنال Nature Communications انتشار یافت.